نسخه قابل چاپ
عادی بودن psi در آزمایشگاه تحقیقاتی پرینستون
رابرت جن[۱]دانشمند سابق«سانا» و مدیر دانشکده ی مهندسی و علوم کاربردی در دانشگاه پرینستون کاربا مولدهای رویداد تصادفی (REGها) را موضوعی اصلی برنامه ای تحقیقاتی قرار داده است برنامه ای که تقریباً ۲۰ سال از عمر آن می گذرد و یکی از جالب ترین نواوری ها در زمینه ی تحقیقات psi است جن و همکارانش در ابتدای کار ، هیچ کدام فراروان شناس نبودند . آنان فیزیکدان ها و روان شناسانی بودند که توانستند تحقیقاتشان را در دانشگاهی معتبر انجام دهند .
در سال ۱۹۷۹ ، جن برنامه ی تحقیق در مورد پدیده های غیر متعارف را در پرینستون (PEAR)[2] پایه گذاری کرد . این برنامه فقط یک هدف داشت ، تجزیه . تحلیل علمی دقیق کنش متقال خود آگاه انسان و دستگاه های فیزیکی حساس هدف نهایی شناخت بهتر خود آگاه در چارچوب واقعیت های فیزیکی است .
در میان همکاران جن در آزمایشگاه PEAR ، براندادون[۳] روان شناسان زبر دست ، مسئول یکپارچه نمودن ابعاد مختلفی است که در PEAR در مورد آن ها تحقیق می شود . «راجرنلسون»[۴] روان شناس تجربی و متخصص طراحی «پروتکل» و کنترل های آزمایشی PEAR ، در مدل سازی آماری و تفسیر اطلاعات کمک می کند ، جانستون برندیش[۵] مهندس برق و مسئول طراحی ساخت و نگهداری دستگاه های آزمایشی است و «یورک دوبینز»[۶]فیزیکدان نظری ، طراحی و پردازش اطلاعات و ارائه ی راهکارهای تحلیلی را به عهده دارد . مهم ترین مزیت گروه جن این است که سازمان ها و بنیادهای گوناگون از نظر مالی آنان را حمایت می کنند .
«براندادون» کار PEAR را چنین توصیف می کند:قمار بازان در طول تاریخ همیشه عقیده داشته اند که می توانند بر نتیجه ی فرآیندهای تصادفی مثل پرتاب تاس یا بازی ورق ، اثر بگذارند ، پدیده ای که ما اندازه گیری می کنیم بسیار نا محسوس تر است ، اما مبنا یکی است و ما آن را در آزمایشگاه اندازه گیری کرده ایم :
به منظور استفاده در آزمایش ها PEAR پروتکل معروف به سه قطبی را به وجود آورد که بر اساس آن کاربر (نامی که در PEAR به اشخاص مورد آزمایش داده شده است) باید از سه عمل ذهنی یکی را در ارتباط با REG انجام دهد . در یک مرحله ، کاربر باید عدد یک را بیش تر از سایر اعداد در نظر بگیرد (کمیت بالا) در مرحله ی دیگر ، باید این کار را با عدد صفر تکرار کند (کمیت پایین) و در مرحله ی سوم نباید هدف مشخصی را دنبال نماید . به محض این که کاربر،سوئیچ روی دستگاه را فشار می دهد ، یکی از این سه هدف باید دنبال شود .
دستگاه هم بلافاصله شروع به ارائه ی سلسله بایت های تصادفی می کند .
اطلاعات جمع آوری شده طی سالیان متوالی، همه به یک نتیجه منتهی شده اند: این که توزیع تصادفی نتایج REG بر حسب نیات کاربر تغییر می کند . این تغییرات ، بسیار جزئی و در حدود یک درصدند . همه ی اثرات قابل ثبتند . در بلند مدت ، بسیاری از کاربران با آن ها مواجه می شوند ، به همین جهت از نظر آماری بسیار حایز اهمیتند .
گروه PEAR اطلاعات بنیادین خود را فرایند محور می داند . مهم این است که بیش ترین استفاده از اطلاعات به عمل آید ، در نتیجه آنان به طور مداوم برای یافتن پاسخ سئوال ها و مسئله های جدید با استفاده از روش های تحیلی مناسب ، به مجموعه ی در حال افزایش اطلاعات ، مراجعه می کنند .
آنان اخیراً نتایج ۶/۵ میلیون آزمایش جداگانه را از مجموع ۱۲۶۲ رشته آزمایش برای تحلیل آماری جامع ، ارائه کردند . این اطلاعات در طول ۱۲ سال از آزمایش هایی که با REG های مختلف انجام شده بود ، به دست آمده است . تجزیه و تحلیل ثابت کرد که عامل اصلی ایجاد اثرهای نامتعارف ، نیات کاربر است . نکته ی مهم ، تفاوت چشمگیر میان بهترین کاربران و بقیه است . ۳۰ نفر کاربر از بهترین ها با ثبات ترین و متقارن ترین نتایج را به دست آورده اند .
تعجب آور است که منحنی های توزیع برای کاربران مختلف ، با هم متفاوت است کاربران به خصوص بهترینشان ، ظاهراً به روش هایی کاملاً مشخص بر دستگاه های REG اثر می گذارند و این ویژگی در آزمایش های پی در پی ثابت باقی می ماند . دانشمندان نام این پدیده را امضا گذارده اند نوعی امضای ذهنی که به وسیله ی زیر -روان بخشی در اطلاعات ارائه شده به وسیله ی REG ثبت می شود.
به عنوان مثال ، بعضی از کاربران، با وجود این که نیتشان هدف گیری بالا بوده است ، اثرهای کمی جزئی ایجاد کرده اند . بعضی دیگر توانسته اند انحراف های قابل توجهی از مقدار تصائفی مورد انتظار ، فقط در یک جهت ایجاد کنند بقیه هم نوسان های مشخصی ایجاد کرده اند .
نتیجه ی غیر منتظره ی دیگر ، مربوط به فاصله است . چه کاربران از دستگاه ها فاصله ی بسیار کمی داشته باشند و چه فاصله ی زیاد ، نحوه ی توزیع و امضاها یکسان باقی می ماند .
باز خورد فقط در مورد کاربران برجسته ، نقشی قابل توجه داشته است . اطلاعات به دست آمده در مورد بعضی اشخاص مورد آزمایش نشان می دهد که چه نیت آن ها از پیش تعیین گشته و چه انتخاب آن به خودشان واگذار شده باشد، راهنمایی هایی که دریافت کرده اند ، نقش مهمی در نتایج غیر متعارف حاصل قطع شده و مدت زمان شرکت در آزمایش نیز گاهی بر نتایج اثر گذاشته است . قراین نشان می دهد که به طور کلی چنین عواملی ، چندان در نتایج psi موثر نیستند بلکه فقط در نحوه ی عمل تاثیر می گذارند .
با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده در آزمایشگاه PEAR می توان سلسله مراتب اثر ها را به ترتیب اهمیت آن ها ، مشخص کرد.
۱- تعداد زیادی از کابران می توانند به صورت منظم ، انحراف های متعارف و معنی داری در روش توزیع آماری نتایج REG ایجاد کنند .
۲- میزان اثرهای غیر متعارف همیشه بسیار جزئی است (در دستگاه های دودویی ، فقط چند بیت به ازای هر هزار جابه جایی از حالت تصادفی مورد انتظار) در مجموعه های اطلاعاتی بزرگ ، این اثرها جمع می شوند و انحراف های قابل توجهی از نظر آماری به وجود می آورد .
۳- نخستین شرط ایجاد اثر غیر متعارف ، نیت کاربر است – کمیت بالا ، کمیت پایین ، بدون کمیت – که از پیش تعیین شده است .
۴- شکل و دامنه ی جداسازی سه قطبی را ، کاربر تعیین می کند نمایش گرافیکی نتایج به دست آمده توسط کاربرد آن قدر مشخص است که می توان آن را نوعی امضاء محسوب کرد .
۵-میزان بستگی داشتن نتایج به دستگاه های مورد استفاده مشخص نیست . بعضی از مجریان قادرند امضاهایشان را به دو یا چند دستگاه منتقل کنند ، قدرت بقیه بسته به دستگاه های مورد استفاده به میزان قابل توجهی متغیر است . در بیش تر موارد ، دامنه ی اثر محفوظ می ماند .
۶- حساسیت اثر در مورد پارامترهای فنی ثانوی (به عنوان مثال ، مدت و سرعت آزمایش یا نوع بازخورد) را نیز کاربر تعیین می کند – بعضی به شدت واکنش نشان می دهند و بقیه ابداً واکنشی ندارند .
۷- اگر دو کاربر به صورت مشترک بر دستگاهی اثر بگذارند، این اثر ناشی از حاصل جمع امضاهایشان نیست بلکه امضای جدید وخاصی ایجاد می کند که به طور مشخص ، ویژه ی هر دوی آنها است .
۸- اثرها ممکن است در فاصله های دور (تا چندین هزار کیلومتر) به وجود آیند . در مورد بسیاری از عاملان ، ویژگی های اثر به دست آمده در فاصله های دور بسیار شبیه اثرهای به دست آمده در فاصله ی نزدیک است .
۹- در بعضی موارد، اثرها به صورت دور زمان [۷] بوده اند، یعنی دستگاه پیش از شکل گرفتن نیت کاربر و در مواقعی پس از شکل گرفتن آن فعال می شد که اصطلاحاً روان – جنبشی در آینده [۸] گفته می شود .
۱۰- تا کنون رابطه ی قاعده مند بین نتایج حاصله و عوامل موثر روان شناختی و فیزیولوژیکی اندک بوده است و اثرهای جداگانه ظاهراً به شخصیت ، سبک کار یا استراتژی کاربر وابسته نیستند .
[۱] -Robert Jahn
[2] -Princeton Engineering Anomalies Research Program
[3] -Brenda Dunne
[4] -Roger Nelson
[5] -Johnston Brandish
[6] -York Doyns
[7] -remote in time
[8] -PK into the future