نسخه قابل چاپ
در احکام روز های هفته
روز چهارشنبه
در مکارم از یکی از دو امام علیه السلام که چون پدرم روز چهارشنبه یا هر روزی که مردم بد می دانستند چون سحاق بیرون می شد صدقه ای می داد و بیرون می شد .
در خصال از امام دهم و در مکارم الاخلاق از امام هفتم است که روز چهارشنبه روز شومی است که مردم فال بد زنند ، روزی است که ولد حیض اگر حجامت کند خوف پیس شدن اوست و از علی علیه السلام در خصال است که سزا است مرد در چهارشنبه از نوره خودداری کند که روز نحس مستمر است و در قرب الهی از عبدالرحمن بن عمروبن اسلمه گفت : دیدم امام هفتم روز چهارشنبه حجامت کرد و تبدار بود و تبش نبرید و…
در المسلسلات ابن عباس از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم است که آخر چهارشنبه ها ، روز نحس مستمر است و در دیوان علی علیه السلام از آن حضرت و در خصال از امام ششم علیه السلام روز چهارشنبه : روز نوشیدن دارو و در خصال از امام ششم از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم است در چهارشنبه دوزخ آفریده شده و روزه پناه از دوزخ است و از امام هفتم علیه السلام است هر که در آخر چهارشنبه ماه بر خلاف بد فالان حجامت کند از هر آفت عافیت یابد و از هر دردی محفوظ ماند و حجامتگاه هایش تباه و ریش نشوند و هر که در آخر چهارشنبه ماه به مخالفت بدفالان سفر کند از هر آفتی محفوظ ماند و از هر دردی عافیت یابد و خدا حاجتش را برآورد و در کتاب «دروع و اقبه» از امام صادق علیه السلام دستور روزه چهارشنبه میان ماه ها برای این است که هرگز عذاب نشدند قومی مگر در آن و به روز نحوستش از ما می گردد و در عیون (ج۱ ص۲۷۹) به سندش از بکربن صالح جعفری از ابوالحسن : روز چهارشنبه حمام بروید و حجامت کنید و در علل الشرایع جلد م صفحه ۲۸۴ و در عیون جلد ۱ ص۲۴۷ و خصال به سندش که به امام رضا علیه السلام می رسد از پدرانش در پرسشهای شامی از امیرالمؤمنین علیه السلام که گفت : به من خبر ده روز چهارشنبه و بدفالی مردم بدان و گرانی آن و چه چهارشنبه ایست . فرمود : آخر چهارشنبه ماه که محاق باشد و در آن :
-روز چهارشنبه قابیل برادرش هابیل را کشته
- وروز چهارشنبه ابراهیم علیه السلام به آتش افکنده شد
- چهارشنبه درآتش یا هر چیز دیگر منجنیق نهاده شد
- چهارشنبه خدا فرعون را غرق کرده
-چهارشنبه خدا قوم لوط را زیرورو کرده
-چهارشنبه خدای عزوجل بادرابرقوم عاد فرستاده
-و روز چهارشنبه مزرعه نابود گردیده
-روزچهارشنبه خدا پشه رابه نمرود چیره ساخته
-روز چهارشنبه فرعون موسی را خواسته تااو را بکشد
-چهارشنبه بام خانه بر سرشان فرو ریخته
-چهارشنبه فرعون فرمان سربریدن بچه ها را صادر کرده
-چهارشنبه بیت المقدس ویران شد
-چهارشنبه مسجد سلیمان بن داوود در استخر فارس سوخته شد
-روز چهارشنبه یحیی بن زکریا کشته شده
-روز چهارشنبه نخست عذاب بر قوم فرعون سایه افکنده
-چهارشنبه خدای عزوجل قارون را به زمین فرود برده
-چهارشنبه خدا ایوب را گرفتار بردن مال و فرزند کرده
-چهارشنبه یوسف علیه السلام به زندان رفته
-روز چهارشنبه خدا فرموده : راستی ما و قومشان را نابود کردیم.[۱]
-روز چهارشنبه صحیه آنها را فرا گرفته
-روز چهارشنبه ناقه را پی کردند (شاید توطئه قتل بوده)
-روز چهارشنبه سنگ سجیل بر آنها بارید
-چهارشنبه سر پیغمبر شکسته و دندانهای پیشین او شکسته شدند .
-روز چهارشنبه عمالقه تابوت را گرفتند
صدوق -ره- گفته : هر که روز چهارشنبه ناچار از سفر باشد یا خونش بجوشد رواست که سفر کند و حجامت کند و برایش شوم نباشند به ویژه اگر قصد مخالفت با بد فالان داشته باشد وهر که از مسافرت بی نیاز و از خون گرفتن بی نیاز باشد اولی ترک هر دو است .
بیان : شکستن سر پیغمبر صلی اله علیه و آله و سلم به قول مشهور مفسران و مورخان روز شنبه بوده و این مایه ی ضعف روایت است (مگر اینکه مرتبه ی دیگری بوده) ( محاق آخرماه یا سه روز آخر ماه است )
در فضیلت روز پنجشنبه
در دیوان علی علیه السلام از آن حضرت و در خصال صدوق از امام ششم علیه السلام روز پنجشنبه روز قضای حوائج و برآمدن حاجات در کتاب عیون و جمال الاسبوع و صحیقه از امام رضا علیه السلام به نقل از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم روایت است که فرمود :
خدایا بامداد روز شنبه و پنجشنبه را بر امتم مبارک گردان و در قرب الاسناد از امام هفتم علیه السلام است که : رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم روز دوشنبه و پنجشنبه روز ورود بر امیران و برآمدن حاجات است .
پیغمبر در آن برای نبرد بیرون می رفت و در قرب الاسناد از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم است که روز پنجشنبه را خدا دوست دارد و در آن آهن را نرم کرد و درمحاسبه النفس از آن حضرت علیه السلام است که : اعمال در هر دوشنبه و پنجشنبه ما را برده شوند ، دوست دارم عملم را بالا برند و من روزه باشم و در آن کتاب از امام صادق علیه السلام است که :
در آخر پنجشنبه هر ماه کارهای آن ماه را بالا برند و در خصال از آن حضرت است هر که د رآخرین پنجشنبه ماه آغاز روز حجامت کند به خوبی درد از تنش کشیده شود[۲] و هر که ناخنهایش را در روز پنجشنبه بگیرد و یکی را برای روز جمعه گذارد خداوند نداری را از او ببرد و درآن کتاب از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم است که : هر که پنجشنبه ناخن بگیرد و شارب چیند از درد دندان و درد چشم عافیت یابد (خصال) و در عیون (ج۱ ص۳۷۹) و در خصال (۳۱) از ابوالحسن علیه السلام : روز پنجشنبه برای حاجت است .
در فضائل روز جمعه
از حضرت باقر علیه السلام روایت شده که زیارت کنید مردگان را در روز جمعه که می داند کیست که به زیارت ایشان رفته است و شاد می شوند.
درخصال صدوق (۲۶) به سندش تا رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم که فرمود :
روز جمعه روز عبادتست ، در آن برای خدا عزوجل عبادت کنید .
-روز شنبه از آن آل محمد صلی اله علیه و آله و سلم ، روز یکشنبه از شیعه ی آنها است روز دوشنبه از بنی امیه است و روز سه شنبه روز آرامی است ، روز چهارشنبه از بنی عباس و فتح آنها است ، روز پنجشنبه مبارک است و پیشدستی بکارها در آن برای امتم برکت دارد .
در دیوان علی علیه السلام و در خصال و عیون و علل از علی علیه السلام: روز جمعه برای خواستگاری و ازدواج و به سندش از امام ششم علیه السلام فرمود :
شنبه از ما آل محمد علیه السلام است ، یکشنبه از شیعیان (ما) ، دوشنبه از دشمنان ما (بنی امیه) ، سه شنبه از (شیعه) بنی امیه ، چهارشنبه روز نوشیدن دوا و پنجشنبه برای برآمدن حاجات ، جمعه برای نظافت و خوشبو نمودن و آن عید مسلمانان است و بهتر از روز فطر و قربانست و غدیر بهترین عید ها و ۱۸ ذیحجه است و روز جمعه بوده و قائم خاندان ما در آن ظهور کند و قیامت روز جمعه برپا شود و روز جمعه هیچ کاری به از صلوات بر محمد وخاندانش نیست . در صحیفه امام رضا علیه السلام و در عیون (ج۲ ص۴۲) به سندی از آن حضرت که شنبه از ما است ، یکشنبه از شیعه ما دوشنبه از بنی امیه ، سه شنبه از شیعه آنها ، چهارشنبه از بنی عباس ، پنجشنبه از شیعه ی آنها ، جمعه از همه مردم و در آن سفر نباشد ، خدا فرموده :
«چون نماز خوانده شد پراکنده شوید در زمین و بجوئید از فضل خدا» مقصود در روز شنبه است .
در احکام روز جمعه
چنانچه در مکارم (ج۱ ص۲۷۶) از امام ششم علیه السلام که : روز جمعه دنبال کاری مرو و روزشنبه که خورشید زد دنبال
در کتاب های عیون (ج۱ ص۲۷۹) وخصال (۳۱) از ابوالحسن علیه السلام :
روز جمعه برای استعمال بهترین عطر در آن روز بوی خوش بکار برید (طب الائمه ازامام هشتم)
و در خصال از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم است که : با اهل خود در هر جمعه چیزی از میوه و گوشت هدیه دهید تا بروز جمعه شاد شوند و در آن کتاب است که چون پیغمبر صلی اله علیه و آله و سلم از سرمای زمستان و در روایتی است که برون شدن و درون آمدنش هر دو روز جمعه بوده (۳۰ خصال)
برای گشت در روز جمعه بود و در آن کتاب از امام هفتم علیه السلام است که رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم روز جمعه متولد شده (از حضرت باقر علیه السلام مرویست که هیچ عبادتی در روز جمعه نزد من محبوبتر از صلوات بر محمد و آل مطهر او نیست)
و در آن کتاب از امام ششم علیه السلام است که : درباره ی کسی که خواهد کار خوبی کند چون صدقه و روزه و مانندش خوبست روز جمعه باشد که کار روز جمعه دو برابر ثواب دارد و نیز در آن کتاب از آن حضرت آمده که : سفر و تلاش در کارها بامداد جمعه بد است برای خاطر نماز جمعه و پس از نماز رواست و مایه برکت است و در محاسن از آن حضرت است که سفر در شب جمعه باکی ندارد و در مکارماست که : محبوبترین روز برای سفر نزد رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم روز جمعه بود (البته بعد از نماز جمعه) و در خصال (۲۶) از امام ششم آمده … خدای عزوجل در آن (جمعه) خلق را برای ولایت جمیع کرد . (از حضرت صادق علیه السلام منقولست که اف باد بر مسلمانی که در هفته روز جمعه را صرف آموختن مسائل دینی گرداند) جمع شوند و در عمل (ج۲ ص۱۵۶) در خبر ابن سلام از رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم … جمعه روزیست که مردم در آن
و در قرب الانبیاء (۱۶۸) به سندش از عبدالرحمن بن عمر بن اسلم گفت : دیدم امام هفتم روز جمعه حجامت کرد و تبش برید (و قبل از این قسمت آمد که روز چهارشنبه حجامت کرد و تبدار بود و تبش نبرید)
زیارت حضرت رسول صلی اله علیه و آله و سلم و ائمه علیه السلام و زیارت اموات و زیارت قبر پدر و مادر یا یکی ایشان برود که فضیلت دارد . و در عیون (ج۲ ص۱۶) به سندش از مقاتل بن مقاتل گفت : دیدم امام هشتم علیه السلام روز جمعه وقت زوال در سر راه حجامت کرد با اینکه محرم بود . صدوق گفته :
در این حدیث چند فایده است :
۱-جواز حجامت در روز جمعه برای ضرورت و بدانکه آنچه در کراهتش رسیده همان در حال اختیار است .
۲-روا بودن حجامت هنگام زوال
۳-روا بودن حجامت برای شخص محرم درحال ضرورت با اینکه محل آنرا نتراشد و لا حول و لاقوه الا باله
موافق روایتی صدقه در شب جمعه و روز آن هزار برابر اوقات دیگر است – هنگامی که ناشتااست انار بخورد وهفت برگ کاسنی پیش از زوال بخورد و از حضرت موسی بن جعفر علیه السلام مرویست که هر که یک انار در روز جمعه ناشتا بخورد تا چهل روز تو را می گرداند واگر دو تا بخورد تا هشتاد روز … مفتایح الجنان)
در خصال (۳۰) به سندش از محمد بن رباح قلاء گفت : دیدم امام هفتم روز جمعه حجامت می کرد .گفتم: قربانت روز جمعه حجامت می کنی ؟ فرمود : آیه الکرسی خواندم ، چون خونت جوشید در شب باشد یا روز آیت الکرسی بخوان و حجامت کن .
و در خصال (۳۱) به سندش تا رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم هر که در روز جمعه ناخن گیرد خدا درد انگشتانش ببرد و درمان در آنها در آورد و روایت شده : که دیوانگی و خوره و پیسی به او نرسد (روزی که یاد می کند و از گناه پاک می کند تا جمعه دیگر -مفاتیح)
در روضه الواعظین (ج۱ ص۸۳) از مفصل بن عمر که : که در آمدم بر امام صادق علیه السلام و او در روز جمعه حجامت می کرد ، فرمود : آیا تو آیه الکرسی نخوانی و نهی شده از حجامت هنگام زوال روز جمعه (مگر مسافر و حاج در حال ضرورت که قبلاً آمده)
چنانچه در خصال (۱۷۱) به سندش از امیرالمؤمنین علیه السلام که در جمعه ساعتی است حجامت نکند در آن کسی جز که بمیرد (ظاهراً زوال جمعه درحال اختیار دور خطر است)
و در خصال (۳۱) به سندشاز سکن خزار که شنیدم امام ششم علیه السلام می فرمود :
خدا حق دارد برهر مکلفی در هر جمعه که موی چیند و ناخن بگیرد و عطر بزند وجامه پاکیزه پوشد (روزی را زیاد می کند و از گناه ، پاک می کند تا جمعه دیگر و آنان می بخشد از دیوانگی و خوره و پیسی … مفاتیح)
و در روضه الواعظین که رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم فرمود : پنج خصلت مایه ی پیسی شوند :
نوره کشیدن در روز جمعه و چهارشنبه ، وضوء و غسل با آبی که بخورشید داغ شود ، خوردن در جنابت ، در آمدن بزن در حیض ، خوردن در سیری (۳۶۳) و در مفاتیح الجنان محدث قمی است که روایت شده رسول خدا صلی اله علیه و آله و سلم به علی علیه السلام فرمود که : یا علی در هر جمعه غسل کن اگر چه باید که قوت روز خود را بفروشی و آب بخری و غسل کنی و گرسنه بمانی زیرا که هیچ سنتی بزرگتر از این نیست .
[۱] -سوره ی نمل / آیه ی ۵۱ : … انا امرناهم و قومهم اجمعین .
[۲] -و در مکارم (ج۱ ص۸۳) از امام صادق علیه السلام که روز پنجشنبه خون در جای حجامت جمع می شود و چون ظهر شود پراکنده می گردد ، بهره از حجامت را پیش از ظهر برگیر و در خصال از آن حضرت است که فرمود : هر که حجامت خواهد روز پنجشنبه اش باید زیرا در شام هر جمعه خون از ترس قیامت می جوشد و تا بامداد پنجشنبه به آشیانه ی خود بر نمی گردد و در طب الائمه از امام هشتم علیه السلام است که روز پنجشنبه حمام بگیرید .